dinsdag 10 januari 2012

Spanje en de crisis: Human Resources in Spanje

Eén van de grote crisis-veroorzakers in Spanje is, in mijn optiek, de manier waarop men personeelsbeleid voert. Menig Nederlander kijkt vreemd op bij zijn eerste ervaringen in de Spaanse arbeidsmarkt. De verschillen tussen het Spaanse en het Nederlandse arbeidsethos zijn even groot als het verschil waarop bedrijven met werknemers omgaan in Spanje.
Hoe komt dit?
Er valt heel veel te zeggen over de problematiek die Spanje heeft op dit gebied. In dit artikel een tip van de HR-sluier met een toelichting over machtsafstand, risicomijding, angst en fatalisme.

Machtsafstand
Spanje is een land waar de machtsafstand een stuk groter is dan in Nederland. Mensen hebben in vergelijking met de Nederlandse cultuur minder de neiging om met ideeën te komen of problemen te signaleren, omdat ze ervan uit gaan dat de baas dat wel doet als hij dat nodig acht. Bazen gaan ook vaak op deze manier met hun personeel om. Je ziet dat men vanuit het management meer bezig is met het beperken van negatieve eigenschappen dan het stimuleren van positieve eigenschappen van het personeel.
Door deze machtsafstand en het feit dat bazen zo hechten aan hun positie, zullen ze zich niet snel kwetsbaar opstellen door toe te geven dat “van beneden” ook wel eens goede ideeën kunnen komen.

Risicovermijding en ambitie
Het is altijd gevaarlijk om te generaliseren, maar toch is er een groot verschil te zien tussen de ambitieniveaus in Nederland en in Spanje. In Nederland wil het overgrote deel van de studenten manager worden, mensen aansturen en verantwoordelijkheid hebben. Jezelf ontwikkelen, na vier jaar van baan switchen en vol zelfvertrouwen doorgroeien op de arbeidsmarkt.
In Spanje wil de meerderheid van de studenten ambtenaar worden. Hierbij wordt genoemd als voordelen dat je een baan voor het leven hebt, niet ontslagen wordt en stabiliteit een garantie is. Spanje is een land met een jonge en onzekere democratie, waar stabiliteit als groot goed wordt gezien en je je beter koest kunt houden dan je kop boven het maaiveld uit te steken.
Mensen hebben minder de neiging om zich te blijven ontwikkelen, cursussen te doen, Engels te leren en te groeien. Dit maakt het er niet makkelijker op om jezef te recyclen na een ontslag.

Angst voor verandering
Een Nederlander is opportunistisch en ziet verandering als een kans op verbetering. Een Spanjaard is behoudend en ziet verandering als een risico op het loslaten van het veilige, bekende. Ook al was dat veilige en bekende niet ideaal, je weet nooit wat er voor terugkomt. Dit is duidelijk terug te zien in de manier waarop bedrijven omgaan met personeel. Noord-Europese concepten als pop-plannen, thuiswerken, part-time werken, documenten opslaan in een cloud, het wordt allemaal met grote argwaan bekeken door Spaanse bedrijven.
Jammer, want dit soort Noord-Europese concepten zouden goed van pas komen in de Spaanse strijd tegen de crisis.

Fatalisme
Al met al kan men zeggen dat fatalisme in de Spaanse arbeidsmarkt hoogtij viert. Bedrijven denken dat personeel toch geen hart voor de zaak heeft. Personeel denkt dat bedrijven hun toch alleen maar willen uitknijpen en toch niet naar ze wil luisteren. Overuren worden niet uitbetaald, pauzes worden soms niet eens toegestaan, reiskostenvergoeding is een vies woord. Dat meer dan 60 procent van de werkende mensen minder dan duizend euro per maand verdient helpt hier niet bij.

Werkeloosheid
De alsmaar groeiende werkeloosheid in Spanje is ook geen stimulerende factor voor mensen om hun nek uit te steken. Zeker in combinatie met de veel te hoge hypotheken en overige schulden in verhouding met het inkomen. Werknemers hebben maar een ding aan het hoofd: ik moet mijn baan houden. Werkgevers hebben ook maar één ding aan het hoofd: ik moet mijn bedrijf overeind houden en waarom werkt die vakbond nou niet mee. Deze situatie biedt niet bepaald een vruchtbare bodem voor vernieuwing, helaas.

5 opmerkingen:

  1. Helemaal mee eens Rigtmar. Ik werk zelf al 20 jaar in Spanje, maar ik zie gelukkig dat er iets aan het veranderen is in de mentaliteit (ze moeten wel), maar het gaat allemaal heel langzaam. Spanje heeft nog wat tijd nodig, iets wat ze nu eigenlijk niet meer hebben....

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ook ik zie dit inderdaad terugkomen in de spaanse Cultuur. Maar ik heb wel het idee dat langzaam hierop meer positieve uitzonderingen komen.

    Enkele vrienden van me die zonder baan kwamen te zitten, hebben toch snel een nieuwe baan gevonden, en zijn zich ook aan het doorontwikkelen (toevallig ook steeds meer met Engels en vakinhoudelijk).

    Critische vragen worden er aan de baas echter nog niet gesteld :).

    zelf kom ik nu 6 jaar in valencia, en woon ik er nu een maand... Ook op zoek naar een baan. Met Technische Informatica en Technische Bedrijfskunde een heel brede inzet mogelijkheid. Mocht je interesse hebben, kijk eens op mijn Linkedin en laat (vrijblijvend) wat van je horen

    http://www.linkedin.com/profile/view?id=11924065&trk=tab_pro

    Vincent van Haaren

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Rigtmar,

    Leuk artikel en in grote lijnen ben ik het met je eens. Spain is different kan je erg letterlijk nemen. Zelf werk ik al 6 jaar met internationale en nationale bedrijven en je ziet inderdaad grote verschillen in de manier van werken. Maar inderdaad het is aan het veranderen echter langzaam.

    Als ondernemer ben ik alleen maar blij met deze mentaliteit want als Nederlander kan je je inderdaad onderscheiden van de rest. Ook op het gebied van IT loopt de gemiddelde Spanjaard en Spaanse onderneming achter. Dit gecombineerd met weinig pro actieve werknemers en slecht engels zorgt ervoor dat de concurrentie positie van Spaanse bedrijven vaak niet goed is.

    Al met al heeft Spanje veel uitdagingen op heel veel gebieden. Echter ik heb er goede hoop in dat Spanje zij het langzaam toch echt wel vooruit gaat.


    5

    BeantwoordenVerwijderen
  4. HR lijkt me niet de oorzaak van het probleem dat je beschrijft. Het ligt aan de cultuur met de daaronder liggende waarden en overtuigingen.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Leuk artikel! In grote lijnen ben ik met jou eens. Spanje is gewoon anders. In mijn mening gaat de verandering niet zo snel. Bedrijfsleven kun je vergelijken met schoolleven. In het onderwijs wordt het nog steeds met dezelfde principes als 20 jaar geleden gewerkt: juf is de baas, kinderen de werknemers. De laaste mogen weinig initiatief tonen en werken het liefst klasikaal. Dit samen met de vaste collectieve samenleving maakt het moeilijk om anders te zijn. Familie en vrienden hebben een grote invloed op de manier van denken en stimuleren zekerheid (ouders meestal onder de dictatuur geleefd). Dus in mijn ogen als ze meer investeren in onderwijs (dat kinderen meer zelf gaan werken en meer zichzelf mogen zijn) kan het wat sneller veranderen.

    Ik ben trouwens Spaans en woon al 12 jaar in NL. Ik geef Spaanse taaltrainingen op bedrijven en vind het boeiend de culturelle verschillen tussen Spanjaarden en Nederlanders. Ik heb veel zelf ervaren maar gelukkig ben helemaal ingeburgerd!!

    BeantwoordenVerwijderen

Reacties zijn welkom. Laar hier uw bericht achter.