maandag 6 februari 2012

Ondernemen in Spanje en zwart geld

Af en toe krijg ik nog wel eens de vraag van ondernemers die naar Spanje willen hoe het zit met zwart geld. Daarom deze week een kijkje achter de schermen van een vijfde deel van de Spaanse economie: die van het zwart geld.
Drie jaar geleden gaf ik een presentatie over Spaanse culturele invloeden bij het zakendoen in Spanje. De toenmalige Spaanse ambassadeur in Nederland was aanwezig bij mijn presentatie en was niet bepaald blij met mijn opmerking over het feit dat zwart geld een algemeen goed is in Spanje. Dat neemt echter niet weg dat zwart geld een grote rol speelt in Spanje.


Hoeveel is het?
Volgens schattingen van toonaangevende instellingen waaronder El Cuerpo Especial de Gestión de la Hacienda Pública werd in 2010 tussen de 19 en de 23 procent van het Spaanse Bruto Nationaal Product omgezet in zwart geld, ofwel la economía submergida. Spanje is dan ook het land met de grootste hoeveelheid €500-billjetten in omloop van Europa. Volgens een onderzoek van de Spaanse Stichting Spaarbanken (FUNCAS) werkten tussen 2006 en 2008 zo'n vier miljoen mensen in de zwarte economie en besloeg deze zelfs 24% van de totale economie.

Waar zit het?
Koploper qua regio zijn de Canarische Eilanden, niet geheel toevallig een belangrijke speler op het gebied van tourisme. Daarna volgt Castilla-La Mancha en Galicia, mainport voor de invoer van drugs naar het Europese achterland.
Qua sector stond de bouw jarenlang aan kop als het ging om zwart geld. Het was niet ongebruikelijk dat de notaris bij de overdracht van een huis even naar buiten liep, er wat koffertjes geschoven werden, hij weer binnenkwam en men verder ging met het “witte” gedeelte van de huisverkoop. Het aandeel dat de bouwsector had in de zwarte economie is door de crisis in de bouw wat afgenomen. Daar staat echter een toename van hoeveelheid zwart geld in renovaties en zwarte klusjesmannen tegenover.
Overige sectoren waarin het zwartgeld floreert zijn horeca, toerisme, de kleine retail, en in opkomende mate de transportsector van zowel goederen als personen.

Wat verklaart zoveel zwart geld?
Een deel van de verklaring voor dit fenomeen is te vinden in de envelopjes-economie. Het is in Spanje algemeen geaccepteerd dat je bijvoorbeeld als medewerker verantwoordelijk voor ICT van de computerleverancier in envelopjes een deel van de facturatie aan jouw bedrijf krijgt. Dat is slechts één voorbeeld. Zo kan een ambtenaar zonder probleem een percentage van een aanbesteding aantreffen in een envelop. Of een pak. Of een vakantie. Of een auto. Er zijn CRM systemen te krijgen waarin bedrijven kunnen bijhouden wat ze aan wie bij hun klanten nog in envelopjes moeten afleveren.
Een gemiddelde medewerker op operationeel niveau kan zo een 13e en zelfs 14e maand bijverdienen aan commissies. Geen haan die er naar kraait.

De lage salarissen (meer dan 60% van de beroepsbevolking moet het doen met €1000 per maand, bruto) helpen hier niet bij. De talloze voorbeelden van corrupte burgemeesters, politici en zelfs aangetrouwde leden van het koninklijk huis ook niet. Verder is het algemeen simpelweg geaccepteerd.
Van kleine tot grote aankopen, kijk niet raar op als je een prijs met IVA (BTW) en een prijs zonder IVA geoffreerd krijgt. Wil je een factuur? Oh, dan komt er BTW bij op. Veel Spaanse ondernemers zeggen dat je niet overleeft als je geen deel zwart doet met je bedrijf.
Onder kleine ondernemers bestaat de mythe dat je onder de €3000 per jaar zwart mag ondernemen. Dit is niet waar, alleen is er een routine-check van de Spaanse belastingdienst die alle facturatie tussen bedrijven boven dat bedrag controleert. Dat wil echter niet zeggen dat alles daaronder zwart toegestaan is.

Bedrijfswaardering
Dit hele gebeuren heeft, met name de laatste jaren, nogal een negatief effect gekregen voor ondernemers die dachten met hun bedrijf hun pensioen veilig te stellen. Bedrijfswaarderingen worden berekend op (met name) witte cijfers. Heb je 40% altijd zwart gedaan, dan is je bedrijf dus een stuk minder waard dan je hoopte. Dat brengt nogal wat mensen in de problemen op het moment dat ze hun bedrijf willen of moeten verkopen.

Wat te doen
Als Nederlander ben je in Spanje positief verrast door het ondernemersklimaat. Een BV zet je op met €3100, een eenmanszaak is in een dag opgericht. De inkomstenbelasting is een stuk lager, wat er aan kosten op te voeren is valt erg mee.
Ik ken Nederlanders die zeer succesvol ondernemen in Spanje en niks zwart doen.
Aan de andere kant kun je je afvragen waarom je roomser moet zijn dan de Paus. Aan een ieder de keus.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Reacties zijn welkom. Laar hier uw bericht achter.