zondag 12 mei 2013

Crisis in Spanje: de balans na 1000 dagen bezuinigingen


Na duizend dagen van bezuinigingen maken we de balans op in Spanje.

Op 10 mei 2010 brak een nieuw tijdperk aan voor Spanje. Onder druk van Europa voerde Zapatero een reeks bezuinigingen in die zijn weerga niet kende op het Iberisch schiereiland, en Rajoy zette ze voort.
Nadat Zapatero echt niet meer kon blijven ontkennen dat er toch iets mis was op economisch gebied (en hij deed zijn best om te ontkennen, daar ligt het niet aan), brak een periode aan die het leven in Spanje heeft veranderd.
Inmiddels zijn we 1000 dagen verder en zijn er meer dan 100 bezuinigingsmaatregelen doorgevoerd. Een analyse van wat er is gedaan en waar we nu staan, en wie het schip bestuurt.


Wie bezuinigde wat?

Er zijn, zoals gezegd, meer dan 100 bezuinigingsmaatregelen ingevoerd, dus we beperken ons tot de krenten uit de bezuinigingspap. De top bezuinigingen ingevoerd door de socialisten:
- Verlaging van het salaris van ambtenaren
- Geen herindexering van de pensioenen
- stopzetting van de vergoeding van €2.500 bij geboorte van een kind
- Verhoging van eigen vergoeding van medicijnen bij de apotheek

Na zwaar protest door Rajoy, tegen deze "asociale bezuinigingen", kwam hij zelf aan de macht en schakelde de bezuigingsversnelling door:
- Verhoging van de BTW
- Verhoging van onroerendgoedbelasting en inkomstenbelasting
- Verlaging van de ontslagvergoeding van 45 naar 20 dagen per gewerkt jaar
- 10 miljard Euro korting op zorg en onderwijs
- Stopzetting van de aftrek van hypotheekrente
- Stopzetting van uitbetaling van vakantiegeld (2e maand) aan ambtenaren

In het belang van het land... toch?

Een deel van deze bezuinigingen waren nodig en/of zijn onder druk van Europa ingevoerd. Het niveau van sociale bescherming in Spanje was ook achterhaald op specifieke gebieden. Denk aan het feit dat een ontslagvergoeding van iemand die 25 jaar bij een bedrijf heeft gewerkt zonder problemen kon oplopen tot €100.000 belastingvrij, waarna diegene 2 jaar een uitkering ontving en geen enkele druk daarbij om werk te zoeken. Het land moet een slag maken om weer concurrerend te worden.

Een ander deel van deze bezuinigingen lijken met name in het belang van de regeringspartij en de achterban te zijn ingevoerd. De invoering van de fiscale amnestie-wet (doel: zwartgeld terughalen) werkt erg prettig voor een groot aantal politici en topbestuurders, mensen die ineens allemaal bankrekeningen in het buitenland hebben. Denk aan de Catalaanse afscheidings-goeroe Artur Mas die zoveel vertrouwen heeft in zijn eigen Cataluña dat hij hoogstwaarschijnlijk zijn geld maar vast in Zwitersland parkeerde. En dan hebben we het niet over 10, 20 of 200 duizend euro.
Zo ook de PP zelf, die ondanks ontkennen een bankrekening in Luxemburg bleek te hebben. Je zou je kunnen afvragen waarom een Spaanse politieke partij een bankrekening in Luxemburg moet hebben en waarom men dat vervolgens ontkent.

Het is verbazingwekkend hoe privatisering van hele sectoren in Spanje in het voordeel werkt van regeringsgezinde ondernemers en politici. Minder loon voor leerkrachten, meer budget voor aanbestedingen in dezelfde sector.

De bezuinigingen bij de Madrileense TV-zender Telemadrid bracht het princpe van de schaduwredactie aan het licht: de kritische journalisten werden niet ontslagen, maar "gedekt" door pro-regeringsjournalisten die de werkelijke programmas maakten. Je raadt wel welke redactie de ontslaggolf van 860 personen overleefde.

Wat is de status na drie jaar bezuinigen?

- 2 miljoen meer werklozen (meer dan 6 miljoen totaal)
- 300 miljoen euro meer staatsschuld
- De staatschuld steeg van 40,2% van het BNP in 2008 naar 90,2% in 2013
- De Spaanse economie daalt in Q1 van 2013 met 2,0%
- (zie hier meer)

Volgens Rajoy gaan we de goede kant op. Maar als je je teen in het water hang op de straten van Spanje merk je al snel dat consumentenvertrouwen, ondernemingszin en herstel dalen zo snel als populisme, onafhankelijkheids-retoriek en wantrouwen stijgen. Je zou bijna stoppen naar het journaal te kijken.

Wat voor club staat er aan het roer in Spanje? 

Meer dan 300 Spaanse politici zijn betrokken in corruptieonderzoek en geloof me, dat is een topje van de ijsberg. Van oud-PP-premier Aznar is inmiddels bekend dat hij "aanvullend loon" kreeg tijdens zijn regeerperiode, hetgeen verboden is (zijn reactie: "Wie mij beticht van strafbare zaken zal aangeklaagd worden").

Luis Bárcenas, jarenlang schatbewaarder van regeringspartij PP, had 22 miljoen Euro in Zwitserland staan, maar de rest van de PP "wist van niks" - yeah right. Toen Bárcenas met een boekhouding kwam aanzetten, waaruit bleek dat ook andere kopstukken uit de PP illegaal geld hadden ontvangen, reageerde Rajoy vol overtuiging: "Daar klopt niks van, op sommige dingetjes na", het beroemde "Todo es falso, salvo alguna cosa".

En zo kun je maar doorgaan dingen op te noemen die het vertrouwen in de Spaanse politici doen afbrokkelen. Er zijn meer dan 19 gevallen bekend van topbedrijven waarbij topmensen geld doneerden aan de PP en aanbestedingen toegewezen kregen voor miljoenen. Juan Miguel Villar Mir, topman van OHL, geeft aan de PP €530.000 en krijgt terug 215 openbare aanbestedingen ter waarde van €4.652.000.000. Overigens was hij ook minister van financiën in 1975 onder Franco.
Een ander geval betreft José Mayor Oreja, topman van FCC Contruccion. Doneert €165.000 en neemt mee in de pocket 587 aanbestedingen ter waarde van €4.132.000.000. Voor meer van dit soort prachtigheden kijk vooral even op El Intermedio.
En niet te vergeten: Urdangarin, die miljoenen aan publiek geld op zijn eigen rekening liet storten - maar zijn vrouw wist van niks.

Valt er nog wat te doen in Spanje?

Ja. Maar het wordt een lange, moeizame, stijle weg terug naar boven. Men zal moeten inzetten op duurzaamheid en innovatie, politici moeten eindelijk eens in het belang van anderen en niet van zichzelf gaan handelen. Burgers moeten hun eigen verantwoordelijkheid ook oppakken en buiten bestaande kaders gaan denken.
En anders hebben we altijd de zon en het strand nog.

Enkele bronnen: (1, 2, 3, 4, 5)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Reacties zijn welkom. Laar hier uw bericht achter.